John Kosterman (63) – ook bekend als de Geluksmakelaar – is al 43 jaar ondernemer in Zwolle. Samen met zijn vrouw Michèle (58) runt hij Primera Kosterman, een goedlopende, moderne gemakswinkel. We spreken het echtpaar over wat het nou zo leuk maakt om dit samen te doen.
Johns ouders runden sinds 1964 een tabakszaak in Zwolle. Op zijn twintigste nam John de zaak over. “Het was altijd al de bedoeling dat ik bij mijn ouders in de zaak zou komen”, zo begint hij. “Vandaar dat ik bewust koos voor de detailhandelsschool. Maar toen ik net in de zaak was gaan werken, stapte mijn vader in een schroef. Hij merkte dat niet; als diabetespatiënt had hij bijna geen gevoel in zijn voeten. Uiteindelijk moest zijn onderbeen geamputeerd worden. Ik nam de zaak dus versneld over. In 1982 was dat. Twee jaar later kwam Michèle in de winkel werken, met wie ik toen verkering had.”
Had je enig idee wat er bij ondernemen kwam kijken?
John: “Nou, de theorie kende ik. In de praktijk werd ik wel voor de leeuwen gegooid, maar ik rolde er vrij snel in. Naast tabak verkochten we ook lectuur en wenskaarten en we runden een postagentschap. Ik moest alles doen: artikelen bestellen, klanten bedienen. Ik liep met een blocnote langs de schappen: drie slofjes Marlboro, vijf sloffen Pall Mall. En dan belde ik de bestelling door. Ook moest ik officieel verkooppunt Staatsloterij worden. In die tijd werd je daarvoor nog ouderwets beëdigd. Ik was de jongste in Nederland.”
Hoe heeft de winkel zich ontwikkeld?
John: “Begin jaren ‘90 zijn we aangesloten bij de Primera-formule. Wij waren destijds nummer elf, nu zijn er 550 Primera-winkels. Het assortiment is eigenlijk niet zo veel anders dan toen ik begon. Onze top vijf is: loterij, tabak, cadeaukaarten – dat zijn echte hardlopers –, wenskaarten en tot slot andere producten, zoals cadeauartikelen.”
Jullie hebben inmiddels een heel team, maar werken als stel nog steeds veel samen. Hoe ervaren jullie dat?
John: “Dat gaat al heel lang goed! Mensen in m’n omgeving zeggen weleens: Ik moet er niet aan denken om de hele dag met m’n vrouw te werken. Maar wij hebben nog genoeg te praten.”
Michèle: “Mijn schoonmoeder zei indertijd: weet waar je aan begint, de zaak zal altijd op nummer één staan. In de winkel zag ik een heel andere John dan met wie ik op de bank zat. Altijd druk. Daarin hebben we elkaar wel moeten vinden. Maar we kunnen goed samenwerken en ’s avonds op de bank bespreken we de dag.”
Zijn jullie het altijd eens?
Michèle: “Nee hoor, het botst heus weleens.”
John: “Dan lopen we even naar achteren en bespreken we het bij de koffiemachine. Maar ik denk dat we het voor 99,9% met elkaar eens zijn.”
Waar is Michèle goed in, John?
John: “Ze besteedt veel aandacht aan de klanten.”
Michèle: “Laatst kwam er een klant die ik al een tijdje niet had gezien. Ze was geopereerd. Ik had haar een kaartje gestuurd en daar kwam ze me voor bedanken. Leuk om te merken dat zoiets wordt gewaardeerd, ik doe dat puur vanuit mezelf. John is trouwens ook ontzettend betrokken, altijd al geweest. Als hij ziet dat er bij ons PostNL-punt al een paar dagen een mooi ingepakt pakje uit het buitenland ligt te wachten om opgehaald te worden, is hij zo gek om het zelf te bezorgen. Laatst werd een klant 100 jaar, daar ging hij met een cadeautje langs. Zoiets vindt ‘ie normaal.”
Voelen jullie je weleens de huiskamer van Zwolle?
Michèle: “In de tijd van mijn schoonouders was dit een echte buurtwinkel. Mensen kwamen er om een praatje te maken. Dat zijn schoenen die John en ik samen hebben leren vullen. Wij trekken klanten uit heel Nederland, maar die buurtfunctie hebben we nog steeds. We vinden het fijn dat mensen hier even hun verhaal komen doen. Soms gaat het om verdrietige dingen, dan komen ze afscheid nemen omdat ze terminaal zijn. Ik vind dat een compliment: dan hebben ze het fijn gehad bij ons.”
Waar is John zakelijk sterk in, Michèle?
Michèle: “Hij is creatief en bedenkt de leukste acties. Er was vroeger in Zwolle een heel goede banketbakker. Rond Johns verjaardag was het dan: John is jarig in maart en dat vieren we met taart. Bij aankoop van een staatslot konden klanten met korting gebak halen. Een keer konden mensen een verzorgde barbecue winnen. John verzon er van alles omheen en ging zelf bij de winnaar thuis staan grillen.”
John: “Ik zocht vooral manieren om in de publiciteit te komen. Ik denk zo: ze moeten over je lullen.”
Dat doen ‘ze’ zeker als het gaat om jullie Staatsloterij-verkopen. Daar zijn jullie toch landelijk bekend mee geworden?
John: “Toen wij het geluk hadden – want dat is het, puur geluk – dat we in korte tijd een paar grote prijzen verkochten, faxte ik dat lijstje met prijzen naar het NOS Journaal, De Telegraaf, RTL en andere media. En die hapten zowaar. Sindsdien zijn we veel op tv geweest als de Geluksmakelaar.”
Michèle: “Na een interview bij Joosten & Witteman was het hek van de dam, we werden platgebeld.”
John: “We hebben altijd veel publiciteit gekregen. Hart van Nederland kwam geregeld langs met de camera. Al die aandacht zorgde ervoor dat we Nederlands grootste verkooppunt van Staatsloten zijn.”
Wat trekt jullie nou aan in dat loterijgebeuren?
John: “Ik vind het gewoon hartstikke leuk. En we hebben er zakelijk veel succes mee behaald.”
Michèle: “De grootste prijs die ooit bij ons is gevallen, is de hoofdprijs van de Oudejaarsloterij, 30 miljoen. Het ging om een half lot, dus 15 miljoen. Onze slogan is: Dromen worden waar met een lot van de Geluksmakelaar. Vaak zeg ik op de dag van de trekking tegen klanten: je hebt nog zes uur om je droom bij ons te kopen. Op Oudejaarsdag staan de rijen tot buiten! Mensen uit Maastricht, België, Groningen. Het heeft iets magisch, ze dromen ergens van. Die sfeer is leuk.”
John: “Via onze website verkopen we ook loten. Er is zelfs een mevrouw uit Mexico die regelmatig een lot bij ons bestelt.”
Iets anders, hoe bevalt de samenwerking met Van der Wiel?
John: “Mijn boekhouding doe ik grotendeels zelf, maar als ik een vraag heb reageren ze altijd adequaat en snel. Ze verzorgen de jaarrekening en de salarisadministratie netjes en het zijn vriendelijke mensen. Over all ben ik erg tevreden.”
Denken jullie al na over opvolging?
John: “We hebben één zoon en die heeft helemaal niks met de winkel. Dat is niet erg. Ik ga de komende tijd wel nadenken over wat we de komende jaren gaan doen. Maar daar ben ik nu nog niet mee bezig!”
